Mona Lisa jak dymem malowana
31 października 2010, 11:53Wydawałoby się, że Mona Lisa - najbardziej chyba znany obraz na świecie - jest już przebadana pod każdym możliwym względem. Okazuje się, że jednak wcale nie, do odkrycia pozostało całkiem sporo, na przykład: jak uzyskano cienie, na których nie znać śladów pędzla?
Wyjątkowa operacja w Zielonej Górze. Pierwszy taki przypadek w Polsce
2 stycznia 2026, 12:49W ostatnich dniach ubiegłego roku w Szpitalu Uniwersyteckim w Zielonej Górze przeprowadzono wyjątkową operację z użyciem robota da Vinci. Pacjentem był 16-latek z masywną kamicą nerkową i wodonerczem, a wykonany na nim zabieg to pieloplastyka wraz z pielolitotomią śródoperacyjną. Lekarze, zamiast kruszyć kilkadziesiąt(!) kamieni nerkowych laserem, usunęli je za pomocą... bronchoskopu, narzędzia do diagnostyki oskrzeli. U pacjenta była przede wszystkim konieczna pieloplastyka, operacja naprawcza nerki.
Po raz pierwszy udało się zaobserwować atmosferę egzoplanety w trzech wymiarach
19 lutego 2025, 13:09Po raz pierwszy przeprowadzono trójwymiarowe obserwacje atmosfery planety pozasłonecznej. Dokonał tego międzynarodowy zespół złożony z naukowców ze Szwajcarii, Francji, Hiszpanii, Chile, Kanady, Szwecji, USA i Portugalii wykorzystując wszystkie cztery duże teleskopy tworzące Very Large Telescope (VLT) Europejskiego Obserwatorium Południowego. Celem badań był ultragorący jowisz WASP-121b, położony 900 lat świetlnych od Ziemi w Gwiazdozbiorze Rufy. Znajduje się tak blisko gwiazdy, że obiega ją w 30 godzin.
Ołów powoduje straty w gospodarce
26 czerwca 2013, 17:56Zanieczyszczenie środowiska może przyczyniać się do spowolnionego rozwoju olbrzymich regionów Ziemi. Zdaniem naukowców z New York University kraje rozwijające się tracą rocznie 992 miliardy dolarów wskutek samej tylko ekspozycji dzieci na zanieczyszczenie ołowiem.
Niebezpieczne ftalany w plastikach. DEHP przyczynił się do śmierci setek tysięcy osób?
7 maja 2025, 08:07Zawarte w tworzywach sztucznych ftalany przyczyniły się do śmierci ponad 356 000 osób w samym tylko 2018 roku, stwierdzają na łamach The Lancet eBioMedicine naukowcy z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Nowojorskiego. Od dekad wiadomo, że pewne ftalany obecne w kosmetykach, detergentach, plastiku czy repelentach są szkodliwe dla zdrowia. Gdy zostają wchłonięte – na przykład z powszechnym w naszym pożywieniu, powietrzu i wodzie mikroplastikiem, zwiększają ryzyko wielu różnych chorób, od otyłości i cukrzycy po nowotwory. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Nowojorskiego przyjrzeli się ftalanowi dwu-2-etyloheksylu (DEHP), który powszechnie dodawany jest do plastiku jako plastyfikator.
Odcięte kotwice to pamiątka po ewakuacji z czasów 1. wojny punickiej
4 lipca 2013, 06:37U wybrzeży wyspy Pantelleria znaleziono skupisko ponad 30 ołowianych kotwic z czasów pierwszej wojny punickiej. Znajdowały się one na głębokości 49-82 m w pasie między 2 calettami - Cala Levante i Cala Tramontana. Archeolodzy natrafili również na amfory.
Zawołania szympansów mają szczególne znaczenie dla ludzkiego mózgu
10 grudnia 2025, 11:17Głos jest dla nas podstawowym środkiem komunikacji. Okazuje się jednak, że nasze mózgi nie są wyczulone jedynie na ludzką mowę. Naukowcy z Uniwersytetu w Genewie (UNIGE) wykazali, że niektóre obszary kory słuchowej ludzkiego mózgu w szczególny sposób reagują na wokalizacje szympansów – naszych najbliższych kuzynów zarówno pod względem filogenetycznym, jak i akustycznym. Odkrycie otwiera nowe możliwości w badaniu pochodzenia rozpoznawania głosu i poznania ewolucji mowy.
Odkrywanie Grosseteste'a
24 kwietnia 2014, 18:22Nasi czytelnicy pamiętają z pewnością nazwisko Roberta Grosseteste, średniowiecznego uczonego, biskupa Lincoln, którego teoria kolorów była niezwykle podobna do tego, co obecnie wiemy o kolorach. Kolejne prace naukowców skupionych w projekcie Ordered Universe ujawniają niezwykłą spuściznę naukową człowieka, którego jego biograf, Richard Southern, określił mianem „największego umysłu w historii Oxford University”.
Sensacyjne odkrycie przy Templo Mayor. Nowe spojrzenie na duchowość Azteków
18 marca 2026, 08:26Meksykańscy archeolodzy dokonali jedynego w swoim rodzaju odkrycia rzucającego nowe światło na religijność Azteków. Szczegółowa analiza depozytów rytualnych znalezionych przy Templo Mayor pozwoliła potwierdzić, że sześć kamiennych skrzyń zostało złożonych w czasie jednej wielkiej ceremonii. To prawdopodobnie największy dar wotywny z czasów Montezumy I Illuicaminy. Niezwykłe odkrycie potwierdza hipotezę sprzed 50 lat i jest jedynym tego typu znaleziskiem w historii.
Samodzielny lot SpaceShipTwo
5 grudnia 2016, 06:38Pojazd SpaceShipTwo VSS Unity firmy Virgin Galactic odbył pierwszy samodzielny lot od czasu katastrofy bliźniaczego VSS Enterprise. Jak informowaliśmy niemal 3 miesiące temu Virgin Galactic wysłała w powietrze VSS Unity, jednak przez cały trwający cztery godziny test był on uczepiony statku-matki WhiteKnightTwo
